Wolontariat (łac. voluntarius – dobrowolny) – dobrowolna, bezpłatna, świadoma praca na rzecz innych osób lub całego społeczeństwa, wykraczająca poza związki rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie.
Działalność wolontariacką można prowadzić w każdym okresie swojego życia: w młodości by ułatwić start w życie zawodowe, w okresie dojrzałości by była odskocznią od życia zawodowego i rodzinnego, w wieku starszym aby utrzymać kontakt ze społeczeństwem, przedłużyć aktywność zawodową, utrzymać dobrą kondycję psychofizyczną.
Wolontariusz to osoba pracująca na zasadzie wolontariatu. Według ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wolontariuszem jest ten, kto dobrowolnie i świadomie oraz bez wynagrodzenia angażuje się w pracę na rzecz osób, organizacji pozarządowych, a także rozmaitych instytucji działających w różnych obszarach społecznych. Instytucje te nie mogą korzystać z pracy wolontariuszy przy prowadzonej działalności gospodarczej, czego wprost zakazuje ustawa.
Karta etyczna wolontariusza :
*Będę wypełniać wszystkie zadania związane z przyjętą rolą.
- Nie będę składać obietnic, których nie jestem w stanie spełnić.
- W przypadku niemożności wywiązania się z zobowiązań, poinformuję o tym koordynatora pracy wolontariuszy.
- Zachowam dyskrecję w sprawach prywatnych, będę unikać zachowań, które mogą być niewłaściwie rozumiane.
- Będę otwarty na nowe pomysły i sposoby działania.
- Wykorzystam szansę poznania i nauczenia się nowych rzeczy od innych osób.
- Nie będę krytykować rzeczy, których nie rozumiem.
- Będę pytać o rzeczy, których nie rozumiem.
- Będę działać w zespole.
- Będę osobą, na której można polegać.
- Będę pracować lepiej i z większą satysfakcją, wykonując to, czego się ode mnie oczekuje.
- Będę chętnie uczyć się. Wiem, że nauka jest nieodłączną częścią każdej dobrze wykonanej pracy.
- Będę uczestniczyć w obowiązkowych spotkaniach.
- Postaram się być bardzo dobrym wolontariuszem.
Motywy działań prospołecznych:
Zachowania prospołeczne wolontariuszy są inspirowane:
- altruistyczną — potrzeba dopełnienia wartości własnego życia bezinteresowną pracą dla innych, chęcią bycia potrzebnym po spełnieniu obowiązków zawodowych i rodzinnych, współczuciem dla bezradnych i cierpiących,
- zadaniową — doświadczenie i powinność zawodowa, neutralizowanie niedostatku i bezduszności profesjonalnej opieki medycznej,
- ideologiczną — przeżycia religijne, rodzinne wzorce służby społecznej,
- egoistyczną/egocentryczną — niezadowolenie z siebie podczas sprawowania opieki nad kimś bliskim, potrzeba sprawdzenia się, dorównania innym, podniesienia swojego prestiżu w oczach otoczenia, pozyskania nowych umiejętności umożliwiających zdobycie lepiej płatnej pracy, *afiliacyjną — poszukiwanie kontaktów z innymi ludźmi czy środowiskiem osób podobnie myślących.
- empatyczną – człowiek pomaga innym, bo w ten sposób zmniejsza lub niweluje przykre stany napięcia,jakie wywołuje w nim np.widok osoby cierpiącej ,
- normatywną – wynika z uzewnętrznienia norm moralnych i dążenia do zachowania zgodnego z tymi normami, czyli wypełniania obowiązków, jakie są w nich zawarte.
Opracowanie: Helena Markowska – koordynator wolontariatu SHUS hedora@vp.pl